Mütevazı bir dev nasıl anlatılır?
Çok zor. Ama yine de hakkında yazılabilecek şey, “Yazdıkları gibiydi” olabilir.
Aşkı, ayrılığı yazan ve “Tüm çiçekleri koparabilirler ama yine de baharın gelmesini asla engelleyemezler,” diye haykıran bir sosyalistti O.
“Evet, şiir isyandır… Biz şairler nefretten nefret ederiz ve savaşa karşı savaşırız,”[2] derdi.
Mustafa Güçlü’nün Sizden Önce Geçtim isimli şiir kitabı geçtiğimiz günlerde İzan Yayıncılık tarafından okura sunuldu. Şiirlerini toplumcu damarda kuran Güçlü, yeni kitabında yaşam deneyiminden, ideolojik prizmasından yansıyan dizeleri izlenimci bir edayla şiir bütünlüğüne kavuşturuyor. Üç bölümden oluşan kitabın birinci bölümünde, çağ ve insan eleştirisi yaparken daha genel bir şiirsel atmosfer oluşturuyor şair. İkinci bölümde şiirinin alanını daraltarak “işçi şiirleri” yazıyor Güçlü. Kitabın son bölümünde ise doğu izlekleri ağırlıkta...
Allah’ın ve ol sonsuzluğun
unutma defterinde bir kıyam
hatırlama kayıtlarında devletin
otuz dört can, ardışık yan yana
dağılmış kafa, kol, katır yükünde
ceberut bir cumhuriyettir ölüm.
Kalsam çırılçıplak ovaların
dilsiz ormanında yüzünle
başımı yıldızlara vura vura
acıları sustura sustura
nehirlerin biriktirdiği
deltalarda kuşlarla ölsem.
En çok dağlara gömdüler bizi
kuşlara bıraktım yasımı
ıslanmış kirpik uçlarından ovaya
nasıl düşerse yıldızlar, öyle
asfalta serptim kanımı
otobanın üzerinde güz şenliği
raks halinde binlerce kanat
karaltılı açılıp kapanan pelerin
en çok dağlara gömdüler bizi
gecenin vur sesi tenimde parlayan.
diye sordu kral.
Bilinmez ki majesteleri,
ancak olup bittikten sonra
farkına varırız.”[1]
“Şiir”in “ne”liği -hadi “aykırılığı” diyelim- konusunda José Martí’nin “Kabaran Bir Dalga Gördüğünde Sen” başlıklı dizeleri, her şeyi yeterince net anlatır:
...
ÜTOPYALARIMIZI BİLEMELİ
Yaz bitti!
Yazla kışın dengede durduğu
Falcıların “Terazi” vakti olan Eylül,
Ekim’le “Akrep”leşti.
Sonra Kasım seslendi uzaktan
Kırgın, solgun ve yaralı…
Derken Aralık göründü
İki canlı.
Yeni yıla gebe.
O halde hazır olmalı:
Ütopyalarımızı bilemeli…
Adil Okay
Bir şiirin yaratılma prosesi, şair öznenin bilincinin ve bilinçaltının bileşkesinin ürünüdür. Önce, şair, yaşayarak, yaşamının her anıyla, okumak, izlemek, deneyimlemek gibi yaşamının tüm eylemleriyle ve kendisinin maruz kaldığı tüm eylemlerle şiire birikir. Bu proses, aylar boyunca da sürebilir yıllar boyunca da ve şiirin yazılma sürecine dahildir. Çünkü, bir şiirin yazılması birkaç saatlik bir süreç değildir, şairin o şiirin yazılması anına kadarki tüm geçmiş yaşamı artı birkaç saatlik bir süreci kapsar, - Picasso’nun kendi resimleri için dediği gibi -.
Kırık Çırak
kalbimi çekiç yaptım da düzeltemedim
hayatımın eğri büğrü kaportasını
ezikliğini bana kusuyor ustam
üstüpü gibi harcıyor çocukluğumu
kaynak tutmuyor heveslerim
dünden yarına kırılmışım
’senin failin devlettir’ diyorlar
’üreme bonkörü ailen bir de’
- sahi devlet’e nasıl gidilir abi?
dövüyorlar düşlerimin misket mavisini
küfre ve tütüne bulandı masumiyetim
bir işbaşı bile almadılar
abimin küçüklüğüdür giydiğim
