Bir devlet yönetim sisteminde tek dil, tek din, tek ırk, tek düşünce, tek kültür, tek kişi ukalalığı yaşam ilkesi yapılmışsa, vay haline o toplumun! Bu tür devletlerde bencillik, yıkıcılık ve ahlaksızlığa karşı olan kişiler, hep aşağılanıp dışlanır. Dışlamayı devlet başlatır, toplum uygular.
Sürekli büyük acılar yaşandığı halde, halkın buna örgütlü tepki vermemesinin nedeniyse, toplumun psikolojisine aşılanan ırkçılık, kadercilik ve aşırı derecede korkudur. Her türlü korku, insanın düşünce yeteneğini kullanmasını engellediği gibi, tamamen edilgen bırakır.
Fakat dünyada kişisel olarak verilmesi en zor karar, kişinin kendisini objektif şekilde sorgulamaya kolayca yanaşmamasıdır. Bu kişilik yapısı dünyada yaşayan insanların en az %95'inde mevcut olup, kendini sorgulamaktan korktuğu kadar, düşmandan o derece korkmaz.
Ve bu oran en az %90'dır. Tüm sorunlar korku psikolojisinde düğümlendiği için, bu kör düğüm çözülmeden ilkeli felsefi teoriye bağlı mücadelelerin başarı şansı, ne yazık ki mümkün görünmüyor.
Kemalist Alevilerin düşüncelerini anlayabilmek için, Kemalizm ve Cumhuriyetin ilkelerinden (Atatürkçülük) altı oku genişçe incelemekle mümkündür.
Cumhuriyetin kuruluş ilkelerini inceleyip anlamak isteyen kişiler, çok derin bir kültür bilgisine sahip olması gerekir. Çünkü dar düşüncelerle Kemalist ilkelerin hem birbiriyle nasıl çeliştiğini, hem de temel bilimsel felsefelerden uzak ve karmaşıklığını çözmek mümkün değildir.
Maviş onun oyuncak bebeği ve aynı zamanda da büyük bir sırrını paylaştığı tek dostuydu. O korku gecesinde -yine bu gece olduğu gibi- birlikte uyuyorlardı. Yattığı odanın kapısının yavaşça açıldığını duyabiliyordu ve odasına usulca giren karartının da farkındaydı çok korkmuştu. Bir gece önce annesinin masalında anlattığı tek gözlü canavarı hatırladı. Masalda dağların arkasında yaşayan bir canavardan söz etmişti annesi, bazen şehre inip gezdiğini ve yaramazlık yapan kızları alıp sarayına götürdüğünü ve orada yanından ayırmadığını anlatmıştı.
