(Yönetim) varlığıyla mümkündür. Sürekli başkalarının otoritesi altında yaşayan kültürlerde karmaşalar içerisinde asimile gerçekleşir. Aleviliğin en az 3000 yıllık dil, inanç kültürel geçmişi olduğu halde, son 1000 yıllık evrede iyimser tablo göremiyoruz Bu yüzden Aleviler doğru, gerçekçi bir aydınlanmayı gerçekleştiremediler..
Bu yüzden genel olarak insanlar haksızlık ve hatalarını kolayca kabul etmeyen yüksek bir egoizme sahiptir. Tutuculuk ve ötekileştirici hastalıklı bu durum, eğitim ve genel kültürü yeterli olmayan birey ve toplumlarda daha derin şekilde görülür. Düalist karaktere sahip insanın ahlâklı, dürüst özelliğinin etkin, belirleyici olmasının tek yöntemi doğru, gerçek, bilimsel, yeterli, özgürlükçü eğitim ve kültüre sahip olmasına bağlıdır.
ifade edecek olursak, “Ahlaki (Etik) Kolektif Kültürü”,feodal şabloncu modernist toplumlar dejenere edenlerin başında geliyor. Bu iki anlayış din başta olmak üzere her türlü grupçu, kayırmacı ve adamcılık (Nepotist) kültürüne göre yaşayıp, sürekli kendi içinde birbiriyle çatışırken, bundan kendilerine kahramanlık, yiğitlik payesi çıkarırlar. En ufak anlaşmazlık durumunda, en yakınındakileri psikolojik veya fiziki olarak öldürmekte hiçbir sakınca görmezler.
Bilimsel olan olmayan birçok tarih, kültür ve mitolojileri incelemiş birisi olarak, yaklaşık 65 bin yıllık insanlık tarihi ile ilgili kaynaklardan, somut olarak şu sonuçları elde etmiş bulunuyorum. Üzerinde düşünülerek bilince dayalı insan, doğa, canlı sevgisi, adalet ve ahlak, (Hümanizm) M.Ö. 7. yüzyıldan itibaren yavaş yavaş ancak başlamıştı. Bu tarihten önce onlarca uygarlık adıyla farklı topluluklar yaşamış olmasına rağmen, istisnalar dışında, insan topluluklarının ahlak ve adalet anlayışları, hayvani duyguları tatminden öteye geçmemiştir.
İnsan ana rahminden itibaren düşünce denen biyolojik mekanizmaya sahip olduğu halde, bunun harekete geçip insan yaşamına bilinçli yön vermesi sosyal, kültürel zenginlik ve nitelikli olmasıyla mümkündür. İnsanın çocukluk ve gençlik dönemlerinde yeterli düşünceye sahip olmayışından hatırlanacağı gibi.
PİR veya PİRLİK: Öngörü, yetenek, bilgi, kültür ve birikime sahip olup, en ufak noktada kendisini halktan farklı görmeden, bir hırka bir lokma kültürüyle yaşayıp, toplumun ileriye gitmesini sağlayan kişidir. Bu karakteristik özellikleri taşımayan ya da haiz olmayan, kişi veya kişiler asla pir olamazlar.
İnsanı geri, ukala veya kısmi gelişmiş düşünceyle yaşamasının tek nedeni, dünya devletlerinin tek tanrılı dincilikle birlikte, kapitalist doyumsuz egoyu, temel eğitim ve kültür olarak öğretmeleridir. Ve bunun dışındaki farklı düşünce veya kültürleri önemsiz, geçersiz saymak, adeta insanı anasının karnındayken ukalalaştırmaktır. Üstelik ukala düşünceyi devamlı kılmak için maddi, askeri güç kullanılması, insanlığın namus ve şerefiyle oynamaktır. İnsanlık yaşamında bu gerçeklik varken adalet, ahlak, onur, şeref sahibi olunduğunu düşünmek, en büyük düşüncesizlik ve kişiliksizliktir.
Dünyada özellikle düzenli inanç eğitimi, devleti olan her toplumda farklı zamanlarda başlayıp, günümüze kadar resmi veya özerk şekillerde devam ediyor. Alevilerin düzenli inanç eğitimleri Med, Pers, Sasani İmparatorluklarında gerçekleşti. Bu imparatorlukların inanç değişimi yaşamaları, Alevilerin bir daha düzenli devlet destekli, inançlarının özüne uygun eğitim imkanları kalmadığı gibi, İslami gericilik sürekli dayatıldı.
